10 vroeë waarskuwingstekens van Alzheimer

As trotse vennote in die Kimberley-gemeenskap en as 'n veilige hawe vir ons eie inwoners, sien ons daagliks hoe diep Alzheimer se siekte en demensie die lewens van gesinne raak. In samewerking met plaaslike inisiatiewe soos ADASA Noord-Kaap, wil ons nie net 'n plek van sorg wees nie, maar ook 'n bron van kennis en krag vir die mense van die Diamantstad.

Vir kinders en familielede is dit dikwels moeilik om te weet of 'n ouer se vergeetagtigheid net deel is van normale veroudering, en of daar dalk meer aan die gang is. Omdat vroeë opsporing families help om betyds die regte ondersteuning en mediese sorg te kry, deel ons hieronder die 10 vroeë waarskuwingstekens van Alzheimer waarna jy kan oplet.

Wat Kinders Moet Weet

Dit is soms moeilik om te onderskei tussen normale veroudering en die vroeë tekens van Alzheimer se siekte. As kinders is ons dikwels die eerstes wat klein veranderinge in ons ouers se gedrag opmerk. Vroeë opsporing is kragtig, want dit gee families die kans om betyds te beplan en die regte ondersteuning te kry.

Hier is die 10 algemeenste vroeë waarskuwingstekens waarna jy kan oplet:

• Geheueverlies wat die daaglikse lewe omverwerp: Dit is die algemeenste teken. Dit behels die herhaling van dieselfde vrae, of die vergeet van belangrike datums en onlangse gebeure (anders as om net soms 'n naam te vergeet en dit later te onthou).
• Uitdagings met beplanning of probleemoplossing: Sukkel jou ouer skielik om 'n bekende resep te volg, hul maandelikse finansies of rekeninge te bestuur, of lank te konsentreer?
• Sukkel met bekende take: Dit word moeilik om alledaagse take te voltooi, soos om na 'n bekende winkel te ry, die mikrogolfoond te gebruik, of die reëls van 'n gunsteling speletjie te onthou.
• Verwarring met tyd of plek: Mense met Alzheimer kan die spoor van datums, seisoene en die verloop van tyd verloor. Hulle kan soms vergeet waar hulle is of hoe hulle daar gekom het.
• Probleme met visuele beelde en ruimtelike verhoudings: Dit kan wissel van probleme met balans of lees, tot die moeilike skatting van afstande, wat bestuur gevaarlik kan maak.
• Nuwe probleme met woorde (praat of skryf): Hulle kan midde-in 'n gesprek stop en nie weet hoe om verder te gaan nie, of sukkel om die regte woord te vind (bv. om 'n "horlosie" 'n "hand-klok" te noem).
• Verlê van items en die onvermoë om stappe te herloop: Jou ouer mag dalk voorwerpe op ongewone plekke plaas (soos 'n bril in die yskas) en kan nie hul stappe teruggaan om dit te vind nie. Soms beskuldig hulle ander daarvan dat dit gesteel is.
• Verminderde of swak oordeelsvermoë: Dit is sigbaar in besluite oor geld (soos om groot bedrae aan verkopers te gee) of minder aandag aan persoonlike higiëne en versorging.
• Onttrekking aan werk of sosiale aktiwiteite: Hulle begin wegbeweeg van stokperdjies, sosiale geleenthede, sport of kerk omdat die veranderinge hulle onseker of skaam laat voel.
• Veranderinge in bui en persoonlikheid: Hulle kan verward, agterdogtig, depressief, bang of angstig word. Hulle kan maklik omgekrap of geïrriteerd raak, veral in situasies buite hul gemaksone.

Wat moet jy doen as jy hierdie tekens opmerk?

Moenie paniekerig raak nie, maar moenie dit ignoreer nie. As jy twee of meer van hierdie tekens gereeld opmerk, is dit raadsaam om 'n afspraak met 'n mediese dokter of 'n spesialis te maak vir 'n professionele evaluering.

Hier is die kontakbesonderhede van die twee grootste en mees betroubare nasionale organisasies in Suid-Afrika wat spesifiseer in demensie- en Alzheimer-ondersteuning

1. ADASA (Association for Dementia and Alzheimer's of South Africa)

ADASA het ondersteuningsgroepe en streekskantore in byna al die provinsies van Suid-Afrika om families en versorgers by te staan. 

• Nasionale Hulplyn: 0860 102 681 (beskikbaar weeksdae van 08:00 tot 16:00 tegen plaaslike oproeptariewe)
• Nasionale Kantoor: +27 (0)11 792 2511
• E-pos: info@adasa.org.za
• Webwerf: Besoek die amptelike ADASA Webtuiste vir nuttige pamflette en streekskontakte.

2. Dementia SA

Dementia SA fokus spesifiek op die ondersteuning van families en versorgers, veral diegene wat nie maklik toegang tot private gesondheidsorg het nie. Hulle bied 'n baie waardevolle 24-uur-hulplyn aan. 

• 24-uur Nasionale Hulplyn: 0860 636 679 (365 dae per jaar beskikbaar vir dringende hulp en berading deur maatskaplike werkers)
• Telefoon (Kaapstad-kantoor): +27 (21) 421 0077 / +27 (21) 421 0078
• E-pos: info@dementiasa.org
• Webwerf: Vind hulpbronne op die Dementia SA Webtuiste.

Plaaslike Hulp en Ondersteuning in Kimberley

Vir families van ons inwoners wat in die Kimberley-omgewing woon, het ADASA 'n aktiewe streekskantoor reg in Kimberley. Hulle het gekwalifiseerde maatskaplike werkers wat spesifiek opgelei is om families te begelei deur 'n demensie-diagnose en praktiese sorg-advies.

• Plaaslike Kantoornommer: +27 (0)87 150 5058
• Streeksbestuurder & Maatskaplike Werker: Emsie Malan
• E-pos: emsie.malan@adasa.org.za
• Fisiese Adres: ADASA Northern Cape, Caritas Terapie-sentrum, h/v Reservoir- en Lawsonstraat, Labram, Kimberley, 8301.
• Kantoorure: Maandae tot Donderdae (07:30 – 16:30) en Vrydae (07:30 – 13:00). 

(Vir dringende na-ure hulp of algemene vrae kan families ook die Nasionale Alzheimers-hulplyn skakel by 0860 102 681). 

[Saamgestel deur die Ouetehuis-span in samewerking met KI]