Saturday, 26 September 2026

Saterdaglagmedisyne - Ouma

* Susan, vyf, het by ouma in die ouetehuis gaan kuier, terwyl haar ma dokter toe is. Ouma gooi vir hulle vrugtesap in en vertel vir Susan hoe gesond dit is en hoeveel vitamines in 'n glas vrugtesap is.
Sy was besig om dit te drink toe sy begin hik.
"Ouma, moet asseblief nie weer vir my van hierdie sap gee nie," sê sy "Dit laat my tande hoes!"

* Brittany hou haar ouma met groot oë dop, terwyl dié al haar aand se pille uithaal om te drink. Sy besluit om vir ouma te help om die botteltjies oop te maak. Nadat Brittany 'n ruk gespook het om die botteltjie met pille oop te maak, verduidelik ouma dat die prop "Kinderproof" is en dat 'n grootmens altyd sal moet help. Met groot oë vra Brittany: "Maar hoe het die botteltjie geweet dis ék wat hom wil oopmaak?"

* Ouma gaan kuier by haar Gautengse kinders en moet 'n kamer deel met haar tienerkleindogter. Dis gelukkig nie vir een van hulle twee 'n probleem nie, want hulle is nie net naamgenote nie, maar hulle is ook baie erg oor mekaar.
Die Maandagoggend vroeg is die kleindogter universiteit toe, maar vergeet haar skootrekenaar in haar haas in haar kamer.
Haar ouma dink toe dis 'n skaal.
Lang storie kort, ouma weeg R38 000!

Friday, 25 September 2026

Gedig: Die Goue Oes

Die pad was lank, die draaie baie,
deur somerhitte en wintervlae.
Elke rimpel vertel sy eie storie,
van klein oorwinnings en verbygaande glorie.

Ons soek nie meer na die wêreld se geraas,
of om die vinnigste wedloop te haas.
Die ware wysheid lê nou stil en diep,
in die drome wat ons sagkens aan die slaap gesus het.

Dis die kuns om met vrede terug te kyk,
om te weet die siel is ryk.
Nie aan goud of silwer of aardse besit,
maar aan liefde, genade, en die krag van bid.

So stap ons aan in die laatmiddaglig,
met 'n dankbare hart en 'n sagte gesig.
Want die aandwind bring 'n diep verstaan:
elke tree was die moeite werd gewees om te gaan.

[Geskryf deur 'n KI-assistent]

Thursday, 24 September 2026

Ouma se wenke: 'n Paar nuttige algemene wenke

* Koperartikels kan skoongemaak word in 'n oplossing van 20 g wynsteensuur, opgelos in 500 ml warm water. Voeg 'n bietjie skottelgoedopwasmiddel by. Vryf die artikel met 'n sagte doek, gedoop in bogenoemde mengsel af.

* Om te verhoed dat silwer messegoed aanslaan, kan 'n paar stukkies bordkryt in die messegoedlaai geplaas word.

* Indien 'n ketel te lank kook, lei dit tot die vorming van 'n aanpaksel aan die binnekant van die ketel wat die lewensduur van die element verkort. Dié aanpaksel kan verwyder word deur 'n oplossing van 3 dele water en 1 deel asyn in die ketel te gooi en dit 'n paar uur te laat staan.

* Gietysterware wat geroes het, kan in terpentyn gedoop word. Die tydperk waarin dit in die terpentyn gelaat word, hang af van hoeveel dit geroes het, maar dit kan wissel van 1 uur tot 3 dae. 

* Twee glase wat in mekaar vassit, kan losgemaak word deur koue water in die boonste een te gooi en die onderste een in warm water te plaas.

[Idioom: Hoop hierdie nuttige wenke is vir jou van waarde voordat my glas leegloop.]

[Bron: Rooi Rose 27 Februarie 1991]

Wednesday, 23 September 2026

Hartsake oor 'n koppie tee: Hoekom glo ek in God?

Ek glo in God, want partykeer is die wêreld so "awesome" en dinge werk so goed uit dat my siel uitroep vir iemand om voor dankie te sê. Dan is dit Hy!

Ek glo in God, want soms is die berge en die sonsondergang en die wolke en die maan so mooi dat ek iemand nodig het om te prys. Iemand moes dit gemaak het. Dis Hy!

Ek glo in God, want partykeer gebeur goed wat so onbeplan is en so seer maak. En dan voel dit of niemand verstaan nie, maar dan onthou ek die spykers in Sy hande en die Man aan die kruis. Dan weet ek Iemand huil saam met my. Dis Hy!

Ek glo in God, want partykeer is ek so deurmekaar en die lewe so sinneloos en my drome lyk onbereikbaar en dan het ek iemand nodig om saam met my die pad te stap en rigting te wys. Dan is Hy daar!

Ek glo in God, want partykeer is ek so dom en ek doen sulke "stupid" goed en sonde mors my hart en my lewe so op en maak ander so seer. En dan het ek nodig dat Iemand vrede en wysheid bring. Dan is Hy daar!

Hy maak heel wat ek self verbrou het!
Hy bring genade selfs in seer wat ekself veroorsaak het!

Ek glo in God, want partykeer weet ek niks. Ek het leiding en wysheid nodig in 'n deurmekaar wêreld wat ek nie verstaan nie. En dan skryf Hy vir my in die Bybel en ek lees Sy Woord en hoor Sy stem en dinge maak weer sin!

Ek glo in God, in Jesus, in sy Gees, want Hy's daar! Heeltyd! Altyd!

Maak nie saak hoeveel keer ek dieselfde fout maak nie. Hy is daar!

As jy jou kop kan optel met 'n glimlag op jou mond en regtig dankbaar is vir jou seëninge, is jy gelukkig, want die meeste mense kan, maar doen dit nie.

As jy hierdie boodskap kan lees, het jy dubbele seën ontvang, iemand het aan jou gedink en jy is voorgetrek bo miljarde mense wat glad nie kan lees nie.

Tel jou seeninge!

Monday, 21 September 2026

10 vroeë waarskuwingstekens van Alzheimer

As trotse vennote in die Kimberley-gemeenskap en as 'n veilige hawe vir ons eie inwoners, sien ons daagliks hoe diep Alzheimer se siekte en demensie die lewens van gesinne raak. In samewerking met plaaslike inisiatiewe soos ADASA Noord-Kaap, wil ons nie net 'n plek van sorg wees nie, maar ook 'n bron van kennis en krag vir die mense van die Diamantstad.
Vir kinders en familielede is dit dikwels moeilik om te weet of 'n ouer se vergeetagtigheid net deel is van normale veroudering, en of daar dalk meer aan die gang is. Omdat vroeë opsporing families help om betyds die regte ondersteuning en mediese sorg te kry, deel ons hieronder die 10 vroeë waarskuwingstekens van Alzheimer waarna jy kan oplet.
Wat Kinders Moet Weet
Dit is soms moeilik om te onderskei tussen normale veroudering en die vroeë tekens van Alzheimer se siekte. As kinders is ons dikwels die eerstes wat klein veranderinge in ons ouers se gedrag opmerk. Vroeë opsporing is kragtig, want dit gee families die kans om betyds te beplan en die regte ondersteuning te kry.
Hier is die 10 algemeenste vroeë waarskuwingstekens waarna jy kan oplet:
  • Geheueverlies wat die daaglikse lewe omverwerp: Dit is die algemeenste teken. Dit behels die herhaling van dieselfde vrae, of die vergeet van belangrike datums en onlangse gebeure (anders as om net soms 'n naam te vergeet en dit later te onthou).
  • Uitdagings met beplanning of probleemoplossing: Sukkel jou ouer skielik om 'n bekende resep te volg, hul maandelikse finansies of rekeninge te bestuur, of lank te konsentreer?
  • Sukkel met bekende take: Dit word moeilik om alledaagse take te voltooi, soos om na 'n bekende winkel te ry, die mikrogolfoond te gebruik, of die reëls van 'n gunsteling speletjie te onthou.
  • Verwarring met tyd of plek: Mense met Alzheimer kan die spoor van datums, seisoene en die verloop van tyd verloor. Hulle kan soms vergeet waar hulle is of hoe hulle daar gekom het.
  • Probleme met visuele beelde en ruimtelike verhoudings: Dit kan wissel van probleme met balans of lees, tot die moeilike skatting van afstande, wat bestuur gevaarlik kan maak.
  • Nuwe probleme met woorde (praat of skryf): Hulle kan midde-in 'n gesprek stop en nie weet hoe om verder te gaan nie, of sukkel om die regte woord te vind (bv. om 'n "horlosie" 'n "hand-klok" te noem).
  • Verlê van items en die onvermoë om stappe te herloop: Jou ouer mag dalk voorwerpe op ongewone plekke plaas (soos 'n bril in die yskas) en kan nie hul stappe teruggaan om dit te vind nie. Soms beskuldig hulle ander daarvan dat dit gesteel is.
  • Verminderde of swak oordeelsvermoë: Dit is sigbaar in besluite oor geld (soos om groot bedrae aan verkopers te gee) of minder aandag aan persoonlike higiëne en versorging.
  • Onttrekking aan werk of sosiale aktiwiteite: Hulle begin wegbeweeg van stokperdjies, sosiale geleenthede, sport of kerk omdat die veranderinge hulle onseker of skaam laat voel.
  • Veranderinge in bui en persoonlikheid: Hulle kan verward, agterdogtig, depressief, bang of angstig word. Hulle kan maklik omgekrap of geïrriteerd raak, veral in situasies buite hul gemaksone.
Wat moet jy doen as jy hierdie tekens opmerk?
Moenie paniekerig raak nie, maar moenie dit ignoreer nie. As jy twee of meer van hierdie tekens gereeld opmerk, is dit raadsaam om 'n afspraak met 'n mediese dokter of 'n spesialis te maak vir 'n professionele evaluering.
Hier is die kontakbesonderhede van die twee grootste en mees betroubare nasionale organisasies in Suid-Afrika wat spesifiseer in demensie- en Alzheimer-ondersteuning
1. ADASA (Association for Dementia and Alzheimer's of South Africa)
ADASA het ondersteuningsgroepe en streekskantore in byna al die provinsies van Suid-Afrika om families en versorgers by te staan. 
  • Nasionale Hulplyn: 0860 102 681 (beskikbaar weeksdae van 08:00 tot 16:00 tegen plaaslike oproeptariewe)
  • Nasionale Kantoor: +27 (0)11 792 2511
  • E-pos: info@adasa.org.za
  • Webwerf: Besoek die amptelike ADASA Webtuiste vir nuttige pamflette en streekskontakte.
2. Dementia SA
Dementia SA fokus spesifiek op die ondersteuning van families en versorgers, veral diegene wat nie maklik toegang tot private gesondheidsorg het nie. Hulle bied 'n baie waardevolle 24-uur-hulplyn aan. 
  • 24-uur Nasionale Hulplyn: 0860 636 679 (365 dae per jaar beskikbaar vir dringende hulp en berading deur maatskaplike werkers)
  • Telefoon (Kaapstad-kantoor): +27 (21) 421 0077 / +27 (21) 421 0078
  • E-pos: info@dementiasa.org
  • Webwerf: Vind hulpbronne op die Dementia SA Webtuiste.
Plaaslike Hulp en Ondersteuning in Kimberley
Vir families van ons inwoners wat in die Kimberley-omgewing woon, het ADASA 'n aktiewe streekskantoor reg in Kimberley. Hulle het gekwalifiseerde maatskaplike werkers wat spesifiek opgelei is om families te begelei deur 'n demensie-diagnose en praktiese sorg-advies.
  • Plaaslike Kantoornommer: +27 (0)87 150 5058
  • Streeksbestuurder & Maatskaplike Werker: Emsie Malan
  • E-pos: emsie.malan@adasa.org.za
  • Fisiese Adres: ADASA Northern Cape, Caritas Terapie-sentrum, h/v Reservoir- en Lawsonstraat, Labram, Kimberley, 8301.
  • Kantoorure: Maandae tot Donderdae (07:30 – 16:30) en Vrydae (07:30 – 13:00). 
(Vir dringende na-ure hulp of algemene vrae kan families ook die Nasionale Alzheimers-hulplyn skakel by 0860 102 681). 
[Saamgestel deur die Ouetehuis-span in samewerking met KI]

Internasionale Alzheimer-dag: 21 September

Vandag se internetgebed vir jou: Gebed van 'n ouma

Agter my lê die spore van my lewe,
Voor hulle strek my gebede:
"Vader in die hemel hoog,
Span U liefde soos 'n boog
Oor hulle, so klein en teer
Dat hul van kleinsaf van U kan leer.
Voor my sien ek hul laggies.
As dit U wil is, werk maar saggies.
Want hul lê baie na aan my hart.
Hul seerkry is ook my smart.
My grootste bede egter Heer:
Dat hul, hul hartjies tot U sal keer.
Neem hul handjies in U Hand,
Want ouma het hul aan U verpand."

[Internet]

Sunday, 20 September 2026

Oomblik van stilte: Psalm 145:14

Die Here help almal op wat geval het. Hy ondersteun die wat bedruk is.

Dit is nie 'n skande om soms op 'n ashoop te sit nie! Job het ook daar gesit, en hy het alles wat hom neergedruk het oorwin. Ons almal beleef soms menslike emosies. Die goeie nuus is dat God ook depressie verstaan, dat Hy donker huil-harte ken en dat Hy ook die antwoorde op ons doellose vrae het. Lê dit net voor jou Hemelse Vader se voete neer. Wanneer jy te lank daar vertoef het is dit soms nodig om mediese hulp te kry. God wil hê dat ons almal positiewe en gelukkige mense sal wees. Maak werk daarvan, gaan sit by Sy voete en vind die rus en vrede wat Hy kan bied. God is lief vir jou, neem Sy hand en Hy sal jou deur die donkertye lei.

My grote God, wees my lig wanneer dit donker om my is. Wees my vriend wanneer ek alleen voel en hou my vas wanneer ek sukkel om regop te bly. Wees my genadig my Heer en ek wag op U seëninge. Amen

[Aangestuur]

Saturday, 19 September 2026

Saterdaglagmedisyne - Kallie en Jimmy

* Kallie en Jimmy loop mekaar vir die eerste keer in jare raak.
Vra Kallie: "Jimmy, wat doen jy deesdae?"
"Ek verkoop meubels."
"Maak jy darem geld?"
"Ja, maar my huis raak nou vinnig leeg."

* Na die eerste week weg van die huis by 'n nuwe werk stuur 'n jong getroude Mike die volgende telegram aan sy vrou: "Voorman geword - veer in my hoed."
Na die tweede week volg die volgende een: "Bestuurder geword - veer in my hoed."
Na die derde week volg dié een: "Afgedank - stuur geld."
Waarop sy vrou antwoord met: "Gebruik vere - vlieg huis toe."

*  'n Pasiënt is in die groendakkies en om sy tyd daar te verwyl, staan hy op die asblik om bo-oor die ringmuur te sien wat elke dag in die straat aangaan.
'n Motor kom om die draai en skuur met 'n skreeugeluid reg voor hom tot stilstand. Die wiel het afgeval.
"Al die moere is weg," sug die moedelose bestuurder.
"Draai een by elkeen van die ander drie wiele uit," kom die raad van die man oor die muur.
"Dis 'n wonderlike plan. Maar is jy nie veronderstel om mal te wees nie?" reageer die motorryer.
"Ja, mal, maar nie stupid nie."

[Bron: Finansies & Tegniek, 1 Desember 1995] 

Friday, 18 September 2026

Gedig: Kyk in genade terug ...

Soms in stille tyd,
as die geraas van die lewe verdwyn,
kyk jy terug na die jare wat verbybly.
Die hande is gerimpel, maar die gees is sterk,
gevul met die wysheid van 'n leeftyd se werk.
Grys hare is 'n kroon van erfgoed en vreugd',
'n stille genade uit 'n vroeëre jeug.
[AI]

Thursday, 17 September 2026

Ouma se wenke: 'n Paar nuttige algemene wenke

* Om te voorkom dat die kerriehoutlepel vir die roer van konfyt gebruik word, kan elke houtlepel met 'n kleurkode gemerk word.

* Salie is 'n sterk krui met 'n warm geur en 'n breë, plat, ovaal blaar. Dit is heerlik saam met lewer, varkvleis en ander ryk vleissoorte,

* Swaar artikels soos bottels wat in die deur van die yskas gebêre word, moet so naby as moontlik aan die skarniere geplaas word om spanning op die deur te verminder.

* Plaas oorskietwyn in ysbakkies in die vrieskas en gebruik die bevrore blokkies wyn in oondstoofgeregte en souse.
[Idioom: Onthou om altyd die wyn helder te skink!]

[Bron: Rooi Rose 27 Februarie 1991]

Wednesday, 16 September 2026

Hartsake oor 'n koppie tee: 'n Pragtige tuin

Daar was eendag ‘n ou moedertjie wat vreeslik lief was vir tuinmaak. Met liefde en sorg het sy na al haar plantjies en blommetjies omgesien.

Verbygangers het eers vir ‘n wyle stil gaan staan om haar pragtige tuin te bewonder.

Eendag daag ‘n verslaggewer van die plaaslike koerant op, om met haar ‘n onderhoud te voer om te hoor wat sy dan doen dat haar tuin so uitstaan bo al die ander tuine in die dorpie.

En toe vertel sy dié storie vir die verslaggewer:
“Jare gelede, het die dorpsraad besluit om die dorp te verfraai en mooi te maak, maar om elke inwoner by die poging te betrek (amper soos Kwela se dorp van die jaar). Die Burgemeester het ons almal genooi om saad en toerusting te kom haal sodat ons die dorp se tuine en sypaadjies mooi kan maak.

Omdat ek moeilik loop, as gevolg van my skewe voet, het ek laaste daar aangekom en laaste in die ry ingeval. 

Almal was gretig en het sommer baie vroeg voor die munisipale gebou gaan toustaan. Die ry was besonder lank en almal het gelyk gepraat oor wat hulle alles wil en gaan doen. Almal voor my het die beste pakkies saad uitgesoek en die mooiste gieters gevat. Of só het ek destyds gedink.

Toe ek uiteindelik voor by die tafel kom waar die saad was, was daar nog net ‘n paar pakkies saad oor (die meeste daarvan gehawend en stukkend soos die mense na die mooiste saad en duurste blombolle gesoek en gegryp het) en ‘n stukkende gietertjie. Die gietertjie was gebuig en vol gate, maar dit het vir my kosbaar en mooi geword met die jare.

Ek het al die saadjies wat ek bymekaar kon kry in my tuin kom saai en dit getrou natgegooi met die stukkende gietertjie. Ek het agtergekom dat die gietertjie vol gate soos ‘n spreier gewerk. Dit kon terselfdertyd op verskillende plekke natmaak. Daar het ook gereeld ‘n straaltjie op my skewe voet geval, wat tussen my tone gekielie het. Dit het my laat skaterlag en my gemoed positief vir die dag ingestel. Onwillekeurig het ek my tone begin beweeg van die tinteling en daar het weer lewe in my voet gekom. Daardie gietertjie se goeie dade het wyd gesprei.

Dit was dus ‘n seën dat ek die verskeidenheid saadjies gekry het en die beste gietertjie kon gekry het.”
Werk dit nie maar in die lewe ook so nie?

Ons almal probeer altyd die mooiste en beste in alles kies en wees. Die regop gietertjies met perfekte tuitjies, sonder duikies of merkies. Ons moet mos altyd goed vertoon, ‘n mooi straaltjie kan gooi, sonder om onnodige druppels te mors, sekuur gemik op die teiken. Niemand van ons wil tog, uit eie keuse, ‘n gebuigde ou gietertjie vol gate wees nie.

Maar dis juis daardie gietertjies vol gate, wat wyer kan sprinkel as die perfekte gieters.

Jesus self, was vol gate gemaak, daar waar Hy aan die kruis vir ons gehang het. En deur daardie wonde kon Sy liefde wyd oor die mensdom vloei. Hy was liggaamlik geknak - nie meer heel nie. Hy moes stukkend word, sodat ons geestelik heel kon word.

Die lewe knak ons ook soms. Bitter min van ons kom ongeskonde anderkant uit. Maar dis juis dan wanneer ons meer bruikbaar word vir God en ander.

Want as jy vol ‘gate’ is, kan Sy liefde wat deur jou vloei (wat die bron van lewende water is) beter sprei oor ander, maar ook oor jou eie binne-tuin.

Die Here kies soms die mees gebuigde gietertjies, met die meeste gate, om groot dinge vir Hom te doen. Want hulle is nie meer so ingestel op hoe hulle lyk nie, maar net op hoé diensbaar hulle kan wees.

“Here, dankie dat U nie na ons uiterlike kyk, of na die verwonding van ons innerlike nie. Dankie dat U elke hart raaksien. Dat U liefde dit vir ons moontlik gemaak het om diensbaar te kan wees. Dankie dat U stukkend geword het, sodat ons heel kon word. Gee dat ons met trots U liefde wyd sal sprei oor ander en onsself. Gebruik my, stukkende gietertjie om vir ander lewende water te gee wanneer ek nie meer kan nie, want ek weet in my swakheid word U krag volbring. Amen"

[Dankie, Ann, vir die deel hiervan.]