Gelukkige Vadersdag, Oupa!

Oupa, mag jou Vadersdag net so wonderlik wees soos jy! Dankie dat Oupa altyd so 'n rots in ons lewe is! Oupa se lewenslesse en sagte raad het my gevorm. En ek weet as Oupa dit nie kan regmaak nie, kan niemand nie. Dankie dat Oupa altyd 'n plan het! Geniet Oupa se spesiale dag!

Vrydag-terugflits: Geitjie in die Boeing

Wys my 'n meisiekind met sproete en oranjerooi hare en ek wys vir jou 'n geitjie, sê 'n mooi vrou met swart hare en bottelkuite in die vertreksaal van die lughawe.

Sy sê dit op 'n goedige manier, want die rooikop met die sproete na wie ons sit en kyk, is nie ouer as ses nie.

'n Geitjie - as iemand nie dié uitdrukking ken nie - is 'n parmantige meisiekind, soos die een wat haar verloofde in die woonstel bokant myne met die konfytkant van 'n sny brood geklap het.

Eintlik ken ek heelparty stories van rooikoppe, soos van die enetjie in Australië wat paljas op ons toebroodjies wou smeer omdat ons in haar eetplek Afrikaans gepraat het, maar dit is 'n lang storie.

Nietemin. Soos dit dikwels gebeur wanneer 'n mens in die vertreksaal na iemand sit en kyk, beland ek en die geitjie in die vliegtuig langs mekaar; ek met my koerant en sy met haar handsakkie van plastiek.

Sy ken die vliegtuigryery, want sy gord vas en kyk by die venster uit voordat ek kan aanbied om haar te help. Sy draai eintlik haar rug na my toe, asof sy daarmee wil sê sy het nie geselskap nodig nie.

Die Boeing trek al hier by 6000 meter toe sy terugdraai en 'n peperment uit die handsakkie haal. Toe kyk sy vir die eerste keer na my - na my hande, my das, my kraag, my bril en my hare en terug tot by die hande.

"Wanneer kom die koeldrank?" vra sy.

Op dié manier raak ons darem so half aan die gesels, al steur sy haar nie aan vrae nie en doen sy self die vrae-werk. "Waar's jou vrou?" wil sy weet. Hoekom vlieg sy nie saam nie? Hoeveel kinders het julle? Hoe oud is hulle? Wat's hulle name?"

Sy vra 'n Sprite en twee pakkies grondboontjies toe die lugwaardin verbykom.

"Lees jy by die huis ook heeltyd koerant?" vra sy toe ek naderhand die agterstallige leeswerk probeer inhaal.

"Kyk jy saans televisie of speel jy met jou kinders?"

Toe ons oor die Grootrivier vlieg, wys ek haar die blink lint en sê dit is waar ek grootgeword het.

"Woon jou ma-hulle nog daar?" hervat sy haar ondervraging.

"Wanneer gaan jy vir hulle kuier? Gaan jou kinders saam? Is jou ma-hulle lief vir jou kinders?"

Toe die ete bedien word, weet ek nog nie eens wat haar naam is nie, en sy weet omtrent alles van my, behalwe my banknommer.

Sy hoop ons kry nie hoender nie, want die hoender in 'n vliegtuig is nie soos Kentucky nie, sê sy. As ek nie my kaas en sjokolade wil hê nie, sal sy dit vat.  Sy vat altyd vir haar ouma 'n stukkie vliegtuigkaas en die stukkie sjokolade.

Nou weet ek darem sy gaan by haar ouma kuier.

Nadat sy haar kaas en sjokolade geëet het en myne in die handsakkie gebêre het, waag ek dit om haar oor haar ouma uit te vra. Dié woon in Belville, wat nie ver van die see af is nie, maar te ver om te stap.

Eers toe die vliegtuig oor die Kaapse Vlakte sak, sê sy haar naam is Mariaan en sy word so vies wanneer haar ouma Marie-jaan sê. Haar ouma en oupa wat dood is, het ook so Marie-jaan gesê.   

Die Boeing hardloop al op die aanloopbaan toe ek verneem sy woon in Johannesburg by haar oupa en sy nuwe vrou, wat baie jonger as haar ouma is, maar nooit tyd het om te gesels nie. Dit is dié dat sy dikwels vir haar ouma in die Kaap gaan kuier.

Iets sê vir my, nou weet ek soveel van haar soos ek behoort te weet. Dit is die rede hoekom ek nie verder uitvra nie.

Toe die passasiers begin toustaan om af te stap, klim die geitjie oor my bene om in die paadjie te kom. Sy sê dankie vir die kaas en die sjokolade en sy hoop ek gaan gou terug huis toe, want my kinders sal verlang.

Ek sit en wag maar dat die mense begin uitstap terwyl die een vraag in my brand; die vraag wat ek te bang was om te vra.

Sy stap eers 'n entjie saam met die tou, maar toe draai sy om en kom fluister in my oor voordat sy wegskarrel: "My pa het my ma geskiet en nou sit hy in die tronk, want hy's 'n moordenaar."

Gerhard Burger

[Die Taalgenoot - Kortom - Gerhard Burger - Julie 1992] 

Klik HIER en word deel van Die Taalgenoot-familie. 

Dankie vir jou, pa ...

Ek wil vandag vir jou vertel, Pa

waarom jy vir my so spesiaal is.

Jy het 'n warm hart, Pa.

Jy is 'n omgee-mens.

Jy maak tyd om te luister. Jy praat reguit.

Jy leef wyd en oop en eerlik.

Jy sien die goeie in ander raak.

Hoe kan ons anders as om jou lief te hê!

Ons kan lekker lag en gesels, ek en Pa.

Ons weet hoe om saam te werk,

en alte dikwels saam te sukkel.

Dan hoor ek Pa sê: "Aanhou, moedhou, kophou!"

en ek weet: ons twee sal uiteindelik bo uitkom.

Jy, Pa, is 'n wyse man. Jy lê reëls neer

wat my veilig op koers hou.

Maar jy gun my ook die ruimte om te leef,

te droom, my gawes en talente te ontdek, te ontwikkel.

Ek waardeer jou oneindige geduld

met my planne en projekte.

Ek sien jou vreugde en trots

wanneer ek sukses behaal.

En loop sake skeef, kan ek op jou reken:

om my op te help, reg te help en my styf vas te hou.

Daarom sê ek dankie vir jou, Pa.

Jy het my lief. Jy loop voor my uit.

Jy is dáár vir my. Jy is vir my 'n voorbeeld.

Jy is ... mý pa!

[Judy Venter]

Wat is 'n Pa?

(Deur die oë van 'n kind)

Pa's werk baie hart en het baie papier gelt.
Pa's hou baie van teevee kyk op Saterdag.
Pa's wil slaap op Sondag.
Pa's maak braaivlys vir kos en is sterk en sê hille is die baas.
Pa's het visstokke, grawe en baie anner goet in die graatsh en hille vee nie uit en stof af nie.
Pa's lees as hille kamer verlaat.
Pa's hou van tannies wat nie gelt het vir kleere nie en wat net kostjums dra.
Pa's gee hart pak as ma so sê.
Pa's gaan op vikansie en vat ma's en kinners altyt saam.
Hille krap hille gesigte skoon want dit wort vol hare as hule slaap.
Pa's werk altyt as kinners iets wil doen, en het baie werk vir kinners Ma's het ook baie werk vir pa's.
Pa's is kwaai maar hille is bang vir ma's.

[Ingestuur deur Anoniem.]

Vadersdag: Wat is 'n pa?

Uit: NND/Kitsnuus 30 April 1999

Wat is 'n pa? 'n Onmisbare ding - iemand om gewaardeer te word.

Eendag was daar 'n seuntjie.

Die tweede woord wat hy kon sê, was "Pappa."

So teen twee jaar oud, was iemand gereeld nodig om 'n bal van die dak af te haal, of 'n kwaai hond te verdryf. Dan het hy hard geroep: "Pappa!"

Teen vier jaar het maats hom begin boelie, maar hy kon iemand roep om hom te help. Dit was: "Pappa!"

So op ses of sewe het ek hom hoor sê: "My pa is sterker as Tarzan."

So twaalf-dertien was sy getrouste ondersteuner langs die sportveld: "My pa is my beste pêl."

Teen sestien, het die hakskene begin rooi kleur. As hy 'n bietjie raad of 'n sakgeldjie nodig gehad het, het hy gesê: "Laat ek die Outoppie 'n bietjie scheme."

Teen een en twintig, derdejaar op universiteit, het hy by verskeie geleenthede vir die tjommies gesê: "Ek verstaan nie die Ouballie nie. G'n mens kan met hom 'n diskussie voer nie."

Op ses en twintig het hy vir die bruidjie gesê: "Moenie worrie nie, my pa sal ons miskien, net miskien kan help."

Op dertig het hy vir vroulief gesê: "Kom ons gaan vra my pa."

Op ses en dertig, toe die lewe begin taai raak en die kinders begin veeleisend raak, het hy by geleentheid vir sy vroutjie gesê: "As my pa nog geleef het, was die oplossings naby." 

Dade spreek harder as woorde ...

In Derde Laan staan ‘n klein huisie met 'n pragtige roostuin en 'n groot populierboom. Dit is hier waar Theo en sy pa gebly het. Hulle het alleen daar gebly, want sy ma is jare gelede al oorlede.

Almal in die dorp het dié twee se verhouding bewonder. Theo se pa het nie een van sy rugbywedstryde misgeloop nie. Of dit nou mooiweer of stormweer was, jy kon verseker weet, Theo se pa was daar. Hy was sy seun se grootste aanhanger.

Ironies, Theo het nooit in ‘n wedstryd gespeel nie; hy was altyd die reserwe. Ná elke wedstryd was sy pa se woorde: “Miskien speel jy volgende keer.” Dan het sy pa altyd met sy arm om Theo se skouer daar weggestap.Sonder enige druk van sy pa se kant, het Theo aangehou oefen en het hy altyd sy beste by elke oefening gegee. Hy het egter deur sy hele hoërskoolloopbaan die reserwebank vol gesit, want - omdat die skool klein was - het hulle net een span in sy ouderdomsgroep gehad.

Maar sy pa het steeds getrou al die wedstryde bygewoon.Dit was voor een van die laaste wedstryde in sy matriekjaar dat ‘n tragedie Theo tref. Sy pa is skielik dood. Dit was vir hom ‘n baie groot skok. Hy het die afrigter gevra om dié week van die oefeninge verskoon te word. Die afrigter het vir hom gesê: “Theo, neem soveel tyd as wat jy wil, want dis ‘n groot verlies wat jou getref het.”

Die Saterdag met die wedstryd daag Theo in sy rugbyklere by die wedstryd op. Hy gaan staan voor die afrigter en pleit-vra: “Meneer, kan ek asseblief vandag speel?” Die afrigter het gevoel dat hy met so ‘n belangrike wedstryd nie kon bekostig om ‘n swak speler in te span nie, maar besluit toe tog om hom te laat speel. Hy het geredeneer: Hoeveel jare lank oefen hy nou al getrou sonder om te speel en boonop is sy pa dood. Ek sal hom ‘n kans gee.

Theo speel fantasties en druk selfs die wendrie. Na die tyd stap die afrigter na Theo: “Waar het jy al die tyd hierdie talent gebêre? Jy was briljant.” Theo het met trane in sy oë gesê: “Meneer, my pa is in die hemel. Meneer weet hy het getrou al die wedstryde bygewoon, al was hy blind. Wel, vandag was die eerste keer dat hy my kon sien speel. Ek wou vir hom wys … ek kán speel!”